Doenvermogen meenemen in beleid. Sturen op wat mensen écht kunnen.
✓ Je verankert doenvermogen als strategisch stuurinstrument in je besluitvorming
✓ Je herkent en weegt impliciete gedragseisen in beleid
✓ Je vergroot de uitvoerbaarheid én maatschappelijke impact van jouw keuzes
Het stond er perfect. Juridisch sluitend, politiek gedragen en ambitieus maar “realistisch”. En toch liep het vast. Niet op intentie of budget, maar op mensen. De professional die het er ‘even bij’ moest doen. De burger die drie brieven, twee loketten en één wachtwoord te veel kreeg. Dat is geen incident. Dat is doenvermogen.
Doenvermogen is het vermogen om in actie te komen en vol te houden, ook bij tegenslag. Naast het begrijpen van beleid, wet- en regelgeving, is het dus noodzakelijk dat mensen ernaar kunnen handelen. Kunnen mensen en organisaties doen wat er van hen verwacht wordt? En wat valt er te winnen als beleid doenlijker wordt?
Als topambtenaar geef je richting aan besluiten die dagelijks doorwerken in het leven van burgers en in het werk van professionals. Deze leeractiviteit versterkt jouw vakmanschap om beleid zo te ontwerpen dat het aansluit bij wat mensen daadwerkelijk kunnen – en daarmee duurzaam impact maakt op de samenleving.
Deze leeractiviteit organiseert de Algemene Bestuursdienst in samenwerking met het Behavioural Insights Netwerk Nederland (BIN NL).
Voor wie?
Deze cursus is speciaal ontwikkeld voor topambtenaren vanaf schaal 15 en topambtenaren werkzaam bij DGABD-partners. Aanmelden kan via: Zomerprogramma: Doenvermogen meenemen in beleid - Algemene Bestuursdienst. Twijfel je of je onder de doelgroep valt? Mail dan naar: abdontwikkeling@minbzk.nl.
Wat kun je verwachten?
Het coalitieakkoord 2026-2030 benadrukt de noodzaak van eenvoudig, uitvoerbaar en voorspelbaar beleid. Beleid moet niet alleen begrijpelijk zijn voor de burger, maar vooral doenlijk: het moet aansluiten bij wat mensen daadwerkelijk kunnen. Doenvermogen was al een kwaliteitseis in het Beleidskompas en onderdeel van de uitvoeringstoets.
Als topambtenaar bepaal jij welke aannames over gedrag leidend zijn in voorstellen. Jij weegt ambitie, uitvoerbaarheid en menselijke maat in samenhang. Onder politieke druk vraagt dat om scherpte, inhoudelijke stevigheid en leiderschap. Onder politieke druk is de reflex voorspelbaar: tempo verhogen, detailleren, controleren. Maar gedragswetenschap laat iets anders zien: hoe hoger de mentale belasting, hoe slechter mensen presteren.
Tijdens deze workshop onderzoeken we doenvermogen als strategisch stuurinstrument:
- Wat het betekent als je doenvermogen niet achteraf toetst, maar vooraf laat meewegen in je besluitvorming
- Hoe je impliciete gedragseisen in beleidsvoorstellen herkent
- Hoe je inspraak op doenlijkheid door jouw medewerkers kan organiseren
- Hoe je stuurt op waarden als aansluiten bij de praktijk en doenlijkheid, zonder hierbij je ambitie te verlagen
In het eerste deel van deze sessie delen we inzichten uit gedragswetenschap en bestuurskunde.
In het tweede deel passen we deze toe op een actueel beleidsdilemma uit jullie praktijk. In een interactieve sessie, gezamenlijke reflectie en toepassing op casuïstiek werk je met collega-topambtenaren aan concrete handvatten voor sturing in je eigen organisatie.
Wat verwachten we van jou?
Na goedkeuring van je inschrijving krijg je toegang tot de digitale leeromgeving. Hier vind je alle voorbereidende en aanvullende materialen voor deze leeractiviteit.
Sessiebegeleiders
Mike Keesman is gedragswetenschapper en promoveerde aan de Universiteit Utrecht. Daarna coördineerde hij een gedragsteam binnen het publiek-private BENEFIT-consortium, waar hij zich richtte op de toepassing van gedragsinzichten bij leefstijlverandering en de implementatie van nieuwe werkprocessen in de zorg.
Bij UWV werkte hij aan het structureel meewegen van doenlijkheid bij de ontwikkeling van beleid en dienstverlening. Momenteel zet hij zich in voor de verdere verankering van doenvermogen als kwaliteitseis in rijksbrede werkprocessen. Vanuit de sector Juridische Zaken en Wetgevingsbeleid bij het ministerie van Justitie en Veiligheid adviseert hij over de toepassing van doenvermogen en de menselijke maat in de rijksbrede wetgevingstoetsing. In zijn werk staat steeds centraal hoe beleid kan uitgaan van hoe mensen werkelijk handelen.
Margaretha Buurman is Hoofd Kenniscentrum binnen de directie Strategie, Beleid en Kenniscentrum van UWV. Zij is verantwoordelijk voor het ontwikkelen en toepassen van kennis binnen UWV en voor de totstandkoming van de UWV-brede Strategische Kennis- en Innovatieagenda, waarin de belangrijkste thema’s en bijbehorende kennis- en innovatievragen voor de komende jaren zijn vastgelegd. Doenvermogen is een van de kernonderwerpen in deze agenda.
Het doel van deze agenda is om via onderzoek en innovatie de dienstverlening te verbeteren, beleid te evalueren en de arbeidsmarkt transparanter te maken. Daarnaast is zij plaatsvervangend directeur van de directie Strategie, Beleid en Kenniscentrum en was zij verantwoordelijk voor het strategietraject 2030 van UWV. De directie voert de regie op uitvoeringstoetsen binnen UWV, waarvan de doenvermogentoets onderdeel is. Ook is zij lid van de stuurgroep van het Behavioural Insights Netwerk Nederland, het rijksbrede netwerk voor de toepassing van gedragswetenschappelijke kennis binnen de rijksoverheid.